تیتربرتر: در جلسه علنی امروز یکشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۴ ایرادات شورای نگهبان در لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور با موضوع حذف چهار صفر از پول ملی بررسی شد. نمایندگان پس از بحث و بررسی، با ۱۴۴ رأی موافق، ۱۰۸ رأی مخالف و ۳ رأی ممتنع از مجموع ۲۶۳ نماینده حاضر، این لایحه را تصویب کردند.
در ماده واحده این لایحه آمده است که عبارت «که برابر ۱۰ هزار ریال جاری و معادل ۱۰۰ قران است» به انتهای بند الف ماده ۵۸ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۳۰ خرداد ۱۴۰۲ اضافه میشود و پنج تبصره به این ماده الحاق خواهد شد.
بر اساس تبصره نخست، برابری پولهای خارجی نسبت به ریال و نرخ خرید و فروش ارز توسط بانک مرکزی در چارچوب نظام ارزی کشور و با رعایت ذخایر ارزی و تعهدات قانونی تعیین میشود. در تبصره دوم، دوره گردش موازی ریال جدید و ریال فعلی که بهعنوان دوره گذار شناخته میشود، حداکثر سه سال تعیین شده است. در این دوره، طریقه جمعآوری اسکناسها و سکههای ریال جاری طبق مفاد قانونی توسط بانک مرکزی انجام خواهد شد.
بر اساس تبصره سوم، پس از پایان دوره گذار، تمامی تعهداتی که بر پایه واحد پول ریال جاری ایجاد شدهاند، تنها با واحد پول جدید یعنی ریال و یا اجزای آن با عنوان «قران» قابل پرداخت خواهند بود.
تبصره چهارم بانک مرکزی را موظف میکند ظرف دو سال از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون، مقدمات لازم برای آغاز دوره گذار را فراهم کند. همچنین بانک مرکزی باید زمان آغاز دوره گذار را از طریق روزنامه رسمی، رسانههای ملی و درگاههای الکترونیکی اعلام عمومی کند.
در تبصره پنجم نیز آمده است که آییننامه اجرایی این ماده باید ظرف سه ماه از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون توسط بانک مرکزی تدوین شود و پس از تأیید هیأت عالی بانک مرکزی، به تصویب هیأت وزیران برسد.
با اجرای این قانون، واحد رسمی پول ایران «ریال جدید» خواهد بود که معادل ۱۰ هزار ریال فعلی و برابر با ۱۰۰ قران تعیین شده است. این تصمیم بخشی از برنامه دولت برای اصلاح نظام پولی کشور و سادهسازی مبادلات مالی در دوره پیشرو محسوب میشود.
هدف از حذف چهار صفر کمک به حیثیت پول ملی است
مجلس سرانجام با حذف ۴ صفر از پول ملی موافقت کرد. ریال و قران واحدهای جدید پول ایران خواهند بود، اما این تغییر چه زمانی اجرایی میشود؟
نمایندگان مجلس به حذف چهار صفر از پول ملی و تغییر آن بعد از بیش از نیمقرن رأی دادند. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس هدف از این مصوبه را تسهیل کاربرد ریال در امور مالی و کمک به حیثیت پول ملی عنوان کرد و تاکید کرد که این تغییر طی پنج سال آینده (۲ سال آمادهسازی و ۳ سال گذار) توسط بانک مرکزی انجام خواهد شد.
شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، درباره جزئیات مصوبه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور که با رفع ایرادات شورای نگهبان همراه بود، گفت:
با مصوبه امروز مجلس شورای اسلامی، پول ملی ایران همچنان ریال و اجزا یا اضعاف آن قران خواهد بود. هر ریال معادل ۱۰ قران است و ۴ صفر از پول ملی حذف میشود.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه درباره زمان اجرای این مصوبه توضیح داد: «البته قرار نیست از فردا این اتفاق بیفتد، بلکه بانک مرکزی ۲ سال زمان دارد تا زمینه اجرای این کار را فراهم کند و بعد از آن هم ۳ سال در دوره گذار، همزمان هم اسکناس و مسکوکات جدید و هم اسکناس و مسکوکات فعلی، کاربرد خواهند داشت.»
بیشتر بخوانید:
حسینی ادامه داد: «بانک مرکزی باید شروع دوره گذار را از طریق صداوسیما، درگاههای الکترونیکی و مراجع رسمی اطلاعرسانی و اعلام کند. با این اتفاق ما به سمتی میرویم که کاربرد ریال در معاملات، محاسبات و امور مالی تسهیل شود.
او در تشریح دلایل این تغییر گفت: «۵۳ سال واحد پول ملی تغییری نکرده است. این در شرایطی است که ما طی این بیش از نیم قرن، تورم پیدرپی داشتیم و این سبب شده که قطعات جدید اسکناس کاربردی نداشته باشند و مسکوکات هم عملاً از جریان خارج شدهاند.»
به گفته حسینی، این مصوبه کمک میکند که کارآمدی اسکناس و مسکوکات در معاملات افزایش پیدا بکند و در محاسبات و معاملات با تسهیل مواجه بشویم. سرانجام به حیثیت یا پرستیژ پول ملی هم کمک میکند.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در پایان خطاب به مردم گفت: «همانطور که تأکید کردم، مردم خاطرشان جمع باشد و الان نیاز به هیچ اقدامی از سوی آنها نیست. بانک مرکزی با پشتوانه دولت و همکاری دستگاه اجرایی موظف است تمام زمینههای اجرا را فراهم کند و ۳ سال همزمان پول جدید و پول موجود با هم کار خواهند کرد. تجارب کشورهای مختلف بررسی شده، حتماً با ظرافتهای لازم و ملاحظات، اجرای کار دنبال خواهد شد.»