تیتربرتر: محمدرضا عارف در تاریخ 27 آذر سال 1330 در شهر یزد و در یک خانواده مذهبی بدنیا آمد. پدر محمدرضا عارف، حاج میرزا احمد عارف بود که مردم یزد او را به عنوان یکی از چهره‌های سرشناس و مذهبی می شناسند. دکتر عارف چهار خواهر و برادر دارد و عضو یک خانواده پرجمعیت بوده است.
خانواده و همسر او
محمد رضا عارف در زمانی که پیش از انقلاب به عنوان دبیر انجمن اسلامی دانشجویان ایران در آمریکا فعال بود، از طریق انجمن‌های اسلامی دانشجویان در ایران به همسر خود حمیده مروج آشنا می‌شود. حمیده مروج در آن زمان دانشجوی رشته پزشکی و عضو انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شیراز بود. حاصل ازدواج محمدرضا عارف و حمیده مروج سه فرزند پسر است.
پسر بزرگ عارف فارغ التحصیل رشته برق از کشور سوئیس، پسر دوم ایشان دارای مدرک فوق لیساس برق از دانشگاه شریف و پسر سوم آقا و خانم عارف فارغ التحصیل پزشکی است و راه مادر را ادامه داده است.
تحصیلات وی
محمدرضا عارف در سال ۱۳۴۹ و بعد از اخذ دیپلم ریاضی، با قبولی در رشته مهندسی برق وارد دانشگاه تهران شد. حضور عارف در دانشگاه تهران سبب آشنایی او با جریان‌های مبارز بر ضد رژیم پهلوی شد و همین امر سبب شد تا در سال ۱۳۵۴ توسط کمیته مشترک ضد خراب‌کاری ساواک، دستگیر و برای مدتی راهی زندان شود. در همان سال عارف توانست با استفاده از بورس تحصیلی دانشگاه صنعتی اصفهان، راهی آمریکا شود و مدرک کارشناسی ارشد و دکترای خود را از دانشگاه استنفورد اخذ کند. او همچنین بین سال‌های ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۹ در انجمن اسلامی دانشجویان آمریکا و کانادا عضو رسمی بوده و به فعالیت برضد رژیم شاه مشغول بوده است. عارف پس از اخذ مدرک دکترای خود در سال ۱۳۵۹ به ایران بازگشت.
خط مشی سیاسی عارف
پس از پیروزی سید محمدخاتمی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶، محمدرضا عارف توانست به‌عنوان وزیر پست، تلگراف و تلفن با ۲۴۶ رای موافق از کل ۲۹۰ نماینده از مجلس رای اعتماد بگیرد و به کابینه دولت هفتم راه یابد.
در مرداد سال ۱۳۷۹ و حدود یک سال مانده به پایان کار دولت هفتم، پس از ادغام سازمان برنامه و بودجه با سازمان اداری و استخدامی به منظور ایجاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، عارف با حکم رییس‌جمهور، اولین رییس این سازمان شد. محمدرضا عارف در دوره دوم دولت اصلاحات به‌عنوان معاون اول ریاست جمهوری منصوب شد.
بیشتر بخوانید:
در انتخابات مجلس شورای اسلامی ۱۳۸۶ که بسیاری از اصلاح‌طلبان رد صلاحیت شدند، محمدرضا عارف -که صلاحیتش تایید شده بود- در اعتراض به این امر از ادامه رقابت انصراف داد.
عارف در ۱۳۹۲ پیش از نام‌نویسی در انتخابات یازدهم ریاست جمهوری اعلام کرده بود در صورت کاندیدا شدن هاشمی رفسنجانی یا محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری شرکت نخواهد کرد. با این تفاسیر و با اعلام قبلی او در روز چهارم نام‌نویسی با شعار «معیشت و منزلت و عقلانیت» کاندیدا و صلاحیتش نیز توسط شورای نگهبان تایید شد.
هرچند در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲، خاتمی نامزد نشد و هاشمی رفسنجانی در عین ناباوری ردصلاحیت شد اما با اجماع نیروهای اصلاح‌طلب و اعتدالی حول حسن روحانی شوک ردصلاحیت هاشمی به یک خیز تبدیل شد.
نیروی‌های اصلاح‌طلب و در راس آن‌ها سید محمد خاتمی از عارف خواستند که برای پیروزی روحانی در دور اول در رقابت کناره‌گیری کند. هرچند به‌نظر می‌رسید عارف علاقه‌ای به این کار نداشته باشد اما در نهایت فشارها به نتیجه رسید، عارف چهار روز مانده به انتخابات کنار رفت و روحانی در دور اول رییس‌جمهور شد.
محمدرضا عارف در دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی سرلیست فهرست سی نفره ائتلاف «اصلاح طلبان: گام دوم» در تهران بود. او توانست با کسب ۱٬۶۰۸٬۹۲۶ رای، به عنوان نفر اول پایتخت، وارد مجلس دهم شود. در این دوره از انتخابات مجلس، تمام سی کرسی تهران به فهرست اصلاح طلبان به سرلیستی وی رسید. عارف پس از آن، رییس فداکسیون امید در مجلس شد. او در رقابت با علی لاریجانی برای کرسی ریاست مجلس با کسب ۱۰۳ رای در برابر ۱۷۳ رای لاریجانی از مجموع ۲۷۹ رای نتوانست به ریاست مجلس دست یابد.
سوابق دکتر محمدرضا عارف
- معاون شرکت مخابرات از سال 1359 تا 1360
- سرپرست شرکت مخابرات از 1361 تا 1362
- قائم مقام وزارت فرهنگ و آموزش عالی از سال 62 تا 63
- استاد دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه صنعتی اصفهان از سال 1360 تا 1373
- وزیر پست و تلگراف و تلفن از سال 1376 تا 1379
- اولین رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور از سال 1379 تا 1380
- معاون اول رئیس جمهور از سال 1380 تا 1384
- نماینده مجلس مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی
- عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی
- عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام از اسفند 1381
- معاون اول رئیس جمهور دکتر مشعود پزشکیان از سال 1403