به گزارش تیتربرتر؛ از گور بازگشته : چنین روندی پس از نمایش طولانی و زائد معرفی کاراکترها (خانواده قادر مولانپور) در بیست دقیق ابتدایی فیلمنامه و صرفا به واسطه پرتاب شدن یک بمب شیمیایی به داخل منطقهای دورافتاده و ناشناخته در ایران آغاز شده و در ادامه منطق روایی مضاعفی برای پایان بخشیدن به داستان یا به تعبیر بهتر یک خاطره شخصی فاقد عناصر درام در دست ندارد.
عادت مهدیوان برای نمایش دادن اتفاقات و حوادثی که ریشه در واقعیت دارند، چندان عجیب به نظر نمیرسد؛ چرا که از نخستین فزلمش این حس را به نمایش گذاشته است.
در کلِ این روایت مستندگونه نیز اتفاقاتی که آشفتگیِ بطنیِ درام را بیش از هر چیز افزایش میدهند به دو بخش مهم تقسیم میشود :
مداخله غیرکاربردی راوی و پیوست سکانسهای مستندنما به قالب داستانی. بر حسب این ادعا، حضور راوی عموما زمانی مورد توجه و قرار میگیرد که داستان در قسمتهایی از کار بلنگد و نمایش مستندات زمانی اثرگذار خواهد بود که تصاویر مستند ِ واقعی خود گویای هر آنچه که باید تعریف کنند باشند. اما معضل اصلی فیلم در این نکته خلاصه میشود که در حد و اندازه یک خاطره شخصی باقی میماند و قدرت این داستان کوتاه اندک و باریک به اندازهای فاقد قدرت و تاثیرگذاری است که حتی از رقم زدن یک جدال ذهنی در ذهن مخاطبان نیز ناتوان شده است.
با این حال فیلمساز برای جبران این قضیه میکوشد در کنار ایجاد کشمکش و بحرانهای ایجاد میان مخاطبان در جهت به راه انداختن یک درام کامل، شعلههای احساسی درام را تا حد امکان بارور کند. با توجه به این که در نظر گرفتن شاخصه حسی و به کار بستن بارِ عاطفی، عنصری ضروری و حیات بخش در این قبیل داستان های بیوگرافیک و بعضا واقعی- تاریخی به شمار میآید، مهدویان به عنوان کارگردان کار میکوشد این خصوصیت را تا پایان حفظ کرده و سیر روایی فیلم را روی همین شگرد سوار کند.
از این رو، داستان زندگی قادر مولان پور(پیمان معادی) و خانوادهاش تا لحظات پایانی فیلم صرفا در همین حد و اندازه باقی میماند و به جز سکانسهای عاطفی گریه و اندوه که که مخاطبان را نیز تعمدا در این فرآیند همراهی میکند، برهانی قاطع برای طرح موضوع خود در چنته ندارد. از جهت دیگر، زمانِ شرح داستان در این فیلم به یک حلقه مفقوده تبدیل شده است. این شکل در آنتروپیِ نمایشی به گونهای توصیف میشود که به ما بگوید بیشتر توصیفهای ما از زمان ریشه در توصیف مکان دارد.
زمان می تواند بلند یا کوتاه، دور یا نزدیک باشد و می تواند دارای آغاز و پایان باشد؛ که چنین مواردی در فیلم درخت گردو بر اثر ارجحیت بار حسی ناپدید شده است. در نتیحه، فیلمنامه درامی مستندگونه است که با نقل یک خاطره واقعی و نمایش صحنههای مستند تلاش میکند صرفا ابعاد حسی مخاطبان را تحریک و نوعی درگیری عاطفی پدید آورد.
نویسنده: فاطمه فریدن