10 آذرماه 92 بود که مجلس شورای اسلامی با استعفای مهدی سنایی از نمایندگی مردم نهاوند موافقت کرد و وی به عنوان سفیر ایران عازم مسکو شد.
سنایی جزو 30 شخصیت مورد اعتماد پوتین
در آن زمان علاالدین بروجردی رییس کمیسیون امنیت ملی به نمایندگی از مهدی سنایی نماینده مردم نهاوند در جریان رسیدگی به استعفای وی از نمایندگی در اظهاراتی بیان کرد: ما معمولا به عنوان مجلس و شأن مجلس با خروج یک نماینده از همکاری مجلسیمان و ورود به مسئولیتها در سطح عضویت در کابینه موافقت میکنیم.
وی با اشاره به این که در دورههای گذشته نیز آقایان متکی و حاجیبابایی از کمیسیون امنیت عهدهدار مسئولیت در دولت شدهاند، گفت: گاهی منافع ملی ما و اهمیت موضوع حکم میکند تصمیماتی را به طور خاص در یک مورد ویژه اتخاذ کنیم. بنده به عنوان فردی که حدود 18 یا 20 سال در وزارت امور خارجه بودم و از ساختار وزارت خارجه و نیروهای موجود در عرصه دیپلماسی کشور شناخت دارم باید عرض کنیم در میان مجموعه نیروهایی که برای مسئولیت مهم سفارت در روسیه در اختیار داریم تنها یک فرد مسلط به زبان روسی است و آن هم آقای سنایی است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود در صحن علنی مجلس عنوان کرد: شناخت سفیر به کشوری که اعزام میشود بسیار مهم است و سنایی شناختی عمیق از روسیه دارد چرا که این کشور یکی از کشورهای مهم در عرصه بینالمللی و همین طور عضو شورای امنیت سازمان ملل است و شناخت نسبت به این موضوعات در موفقیت یک سفیر بسیار مهم است.
بروجردی افزود: میزان شناخت سنایی از روسیه در حدی است که پوتین رئیس جمهور روسیه هر ساله اجلاسی را برگزار میکند و در این اجلاس از حدود 30 نفر از کشورهای مختلف که شناخت بالایی از روسیه دارند دعوت به عمل میآورد و از جمهوری اسلامی ایران در چند سال گذشته نیز از آقای سنایی دعوت به عمل آمده و در این اجلاسها نیز شرکت کرده است.
تلخترین خاطره سنایی از حضور در روسیه
در حالی بعد از گذشت 6 سال مهدی سنایی روزهای پایانی مأموریتش در روسیه به عنوان سفیر ایران در مسکو میگذارند در 30 مهر ماه یگانه دخترش «عارفه» را به دلیل سکته مغزی از دست داد که هنوز هم علت مرگ آن در هالهای از ابهام قرار دارد.
ما هم نمیدانیم برای «عارفه» چه اتفاقی افتاد
سفیر جمهوری اسلامی ایران در روسیه با اشاره به برخی از سوالات مطرح شده در مورد علت فوت دخترش (عارفه سنایی) اظهار داشت: میدانم در ذهن بسیاری از شما از سر مهر و همدردی این سوال هست که برای عارفه چه اتفاقی افتاده است.
در بخشی از پیام مهدی سنایی که در اینستاگرام وی منتشر شد، آمده است:
«عارفه با استعداد، بیآلایش، آرام و اهل مطالعه و دانش آموخته هنر و معماری بود، علاقه به سیاست نداشت، حافظ و اشعارش را دوست داشت و در کارها و پروژههایش پروانه حضور داشت.
چند سال پیش بیمار و مدتی بستری شد و این سالها با دکترش در تهران در ارتباط بود. تابستان امسال فارغ التحصیل شد و در حال جستجو و انتخاب کار از طریق اینترنت بود. اهل گفتوگو بود و شب قبل از حادثه نیز مانند بسیاری وقتها نزدیک به یک ساعت صحبت کردیم. از جمله،سوال کرد آیا تعلق خاطر بیش از اندازهاش به حافظ خوب است یا نه؟
میدانم در ذهن بسیاری از شما از سر مهر و همدردی این سوال است که برای عارفه چه اتفاقی افتاد. این سوال برای ما نیز است و به جز گزارش اول حادثه که در اطلاعیه سفارت اعلام شد، ما نیز هنوز نمیدانیم چه گذشته، دقیقا چه حادثهای رخ داده و علت آن چه بوده است و در هر حال تسلیم مشیت الهی هستیم.
برایش آرامش در نزد پروردگار میخواهیم و از همه شما دوستان دور و نزدیک و مردم مهربانی که با ما در این اندوه شریک شدید، صمیمانه سپاسگزارم».
قبای سفارت بر تن جلالی
امروز سنایی در حالی قبای سفارت روسیه را از تن خارج کرد و پیراهن سیاه دخترش را بر تن دارد. حالا نوبت کاظم جلالی است که برای تحکیم روابط بین ایران و روسیه تلاش کند.
برنامههای جلالی برای انجام مأموریت در سفارت ایران در روسیه
کاظم جلالی رئیس مرکز پژوهشهای مجلس امروز برنامههای خود برای مأموریت در سفارت ایران در روسیه را در صحن علنی مجلس تشریح کرد.
دلیل استعفا از نمایندگی
کاظم جلالی نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در تشریح دلایل استعفای خود از نمایندگی مجلس شورای اسلامی گفت: بنده در سال 72 و پس از برگزاری آزمونی در دبیرستان البرز استخدام وزارت امور خارجه شدم و سالها در بخش بینالملل که متصدی آن آقای ظریف بود حضور داشتم.
وی افزود: وزارت خارجه دو رسته دارد؛ رسته اداری و رسته سیاسی که افراد در رسته سیاسی همانند اعضای هیأت علمی ارتقاء پیدا میکنند، بنده نیز از وابستگی شروع کردم و سپس مراحل دبیر سوم، دبیر دوم، دبیر اول، رایزن سوم، رایزن دوم ، رایزن اول را طی کردم و هم اکنون مقام رایزن اولی را دارم.
وی با بیان اینکه مقام سفیر آخرین مقام در وزارت امور خارجه بوده و با پست سفیر متفاوت است، اظهار کرد: در 32 سالگی وارد مجلس شدم و حال 52 سال دارم، در 5 دوره حضور در مجلس عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی بودم؛ در مجلس ششم از سال دوم عضو هیأت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، در مجلس هفتم و هشتم به عنوان سخنگو و در مجلس نهم و دهم مسئولیت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی را بر عهده داشتم.
علاقه اصلی من سیاست خارجی است
این نماینده مردم در مجلس دهم اضافه کرد: علاقه اصلی من سیاست خارجی است اما به دلیل نمایندگی مجلس لاجرم در حوزه سیاست داخلی نیز ورود پیدا کردم، در طول 20 سال حضور در مجلس در حوزه دیپلماسی پارلمانی فعال بوده و عضو کمیته اجرایی بینالمجالس جهانی از طرف قاره آسیا و اقیانوسیه بودم و در مجمع عمومی IPU انتخاب شدم که برای دومین بار یک ایرانی توانست به این مقام دست یابد.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه حدود 10 سال عضو کمیته حقوق بشر بینالمجالس جهانی بودم که این مقام نیز به انتخاب آسیاپاسفیک انجام گرفت و در مجمع عمومی IPU با آن موافقت شد، ادامه داد: به مدت 18 سال عضو کمیته اجرایی و شورای بینالمجالس اسلامی بودم.
جلالی تصریح کرد: در مجلس هشتم، نهم و دهم ریاست روابط پارلمان اروپا و پارلمان جمهوری اسلامی ایران را بر عهده داشتم، همچنین در مقاطعی رئیس گروه پارلمانی ایران - روسیه، سوریه، فرانسه، ساحل عاج، رومانی، مالی و ... بودم.
وی با بیان اینکه در مقطعی رئیس گروه اجرایی پارلمانی ایران بودم، ادامه داد: 7 دوره در مذاکرات رژیم حقوقی دریای خزر حضور داشتم و در حال حاضر نیز عضو گروه عالی مشورتی ضد تروریسم IPU هستم.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: برای نخستین بار که به عنوان رئیس مرکز پژوهشهای مجلس انتخاب شدم برخی به دلیل احتمال سیاسی شدن مرکز و عدم توانایی بنده در اداره آن دچار تردید بودند اما در حال حاضر میتوانیم نسبت به عملکرد مرکز پژوهشها قضاوت کنیم.
وی با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری درباره مرکز پژوهشها یادآور شد: ایشان فرمودند "مرکز پژوهشهای مجلس، مرکز خوبی است و بر اساس گزارشاتی که بنده از این مرکز دریافت میکنم، خبرهای خوبی را از آنجا به ما منتقل میشود، امکان کارشناسی خوبی در آنجا متمرکز و متراکم است و باید از آن حداکثر استفاده را کرد".
صدور استوارنامه در شهریورماه
جلالی با بیان اینکه در طول 4 سال گذشته مسئولیتهای بسیاری برای حضور در دولت به بنده پیشنهاد شد که به دلیل نمایندگی از پذیرفتن آن سر باز زدم، اضافه کرد: پذیرش بنده در مرداد ماه از سوی کشور روسیه صادر شد و استوارنامه بنده نیز در شهریور ماه صادر شده بود اما بنده در تلاش بودم که تا زمان حضور در کرسی نمایندگی آن را به تأخیر بیندازم اما فوت دختر و تنها فرزند دکتر سنایی موجب شد این امر تسریع شود.
شرایط روابط ایران و روسیه
نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی درباره روابط ایران و روسیه گفت: طی سالیان اخیر میان ایران و روسیه اعتمادسازی شکل گرفت و روابط دو کشور تقویت شد، بر اساس منویات مقام معظم رهبری این روابط باید به سمت راهبردی شدن پیش رود.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ایران و روسیه ظرفیت بسیاری برای همکاری داشته و در مسائل منطقهای اشتراک نظر دارند، گفت: در حوزه نظامی و امنیتی روابط ایران و روسیه، روابط خوبی است اما روابط اقتصادی نتوانست به موازات مسائل سیاسی، امنیتی و نظامی رشد کند.
مبادلات اقتصادی ایران و روسیه
وی ادامه داد: در سال 2018 مجموع مبادلات اقتصادی ایران و روسیه حدود یک میلیارد و 740 میلیون دلار بود که یک میلیارد و 200 میلیون دلار آن صادرات روسیه و تنها 500 میلیون دلار آن مربوط به صادرات ایران بود.
جلالی با اشاره به تصویب موافقت نامه تجاری با اتحادیه اوراسیا گفت: این موافقت نامه از 4 آبان ماه اجرایی شده و از جهات مختلف بسیار مهم است؛ این کشورها 5 کشور بوده و حدود 180 میلیون نفر جمعیت، بازار و 20 میلیون مترمربع مساحت، رتبه اول گاز و استخراج نفت، رتبه چهارم انرژی و سوم خط آهن و رتبه چهارم تولید آهن و رتبه پنجم رتبه فولاد را دارند و این اتفاق در مقطع کنونی برای ما بسیار مهم است.
نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی افزود: 1.2 تریلیون دلار تولید ناخالص این کشورهاست؛ روسیه 250 میلیارد دلار انواع محصولات را وارد می کند که طی سال های آینده تا 300 میلیارد دلار افزایش می یابد، اما متاسفانه سهم ایران از این بازار حداقلی است.
رئیس مرکز پژوهش های مجلس با اشاره به اینکه 40 کشور برای عضویت در اتحادیه اوراسیا اعلام آمادگی کرده اند، گفت: توافق نامه ایران و ویتنام پذیرفته شد و دلایل توجه کشورها بازار عظیم این منطقه است و در شرایط تحریمی موجود بزرگترین راهکار ما نیز نگاه به اتحادیه اوراسیا است.
وی یادآور شد: براساس آخرین اخبار تاکنون هیچ کالایی در این رابطه صادر و یا وارد نشده و می ترسیم این 3 سال بگذرد و ما از این بازار استفاده ای نکنیم، در حالی که این بازار نقطه رهایی ما از تحریم هاست.
درخواست جلالی از نمایندگان مجلس
جلالی ادامه داد: از دکتر لاریجانی و نمایندگان مجلس تقاضا داریم کارگروهی تشکیل و نظارت مناسب را در این رابطه داشته باشند. متاسفانه وزارت صمت که باید کارگروه های خود را براساس بندهای مختلف توافق نامه تشکیل می داد، تاکنون تشکیل نداده است و نگرانیم این فرصت تاریخی را از دست بدهیم، زیرا این فرصتی است که می توان براساس آن اصلاحات ساختاری اقتصاد داخلی را انجام دهیم و یکی از مشکلات اقتصاد ما صادرات محور نبودن است و ما محصولات مازاد را صادر می کنیم؛ انتظار می رود کمیسیون های صنایع و معادن و امنیت ملی مجلس نسبت به توافق نامه اوراسیا توجه ویژه ای داشته باشند.
این نماینده مردم در مجلس دهم با بیان اینکه باید اتحادیه ای میان ایران و آذربایجان و روسیه تشکیل شود، تصریح کرد: خط ورودی کالای ما به روسیه، آذربایجان است و باید پنجره واحد گمرکی و حمل و نقل منظم داشته باشیم و همچنین یکسان سازی شبکه های برق سه کشور مورد توجه قرار گیرد. این سه کشور باید در سطوح عالی پیوند بخورند و امور اقتصادی را مورد توجه قرار دهیم.
وی با اشاره به اهمیت کریدور حمل و نقل بین المللی شمال و جنوب گفت: بسیاری از کریدورهای انجام شده خارج از جمهوری اسلامی ایران است و ایران کویری است که این مسیرها از پایین آن عبور می کند و این برای کشور مطلوب نیست. این کریدور حدود 800 میلیارد دلار بار را می تواند ترانزیت کند و اگر ایجاد شود، 10 تا 15 روز می تواند مسافت را تقلیل دهد. کریدور سنتی ما از هند و چین و باب المندب به دریای مدیترانه در شمال اروپا می رود در حالی که از مسیر اصلی شمال و جنوب، هند، بندر بمبئی، از سویی بندرعباس، بنادر انزلی، امیرآباد دریای خزر، آستارا خان و سن پترزبورگ است؛ بسیاری از بنادر ما مانند بندر انزلی رشد بیشتری داشته و قابلیت حمل بار تا 25 میلیون تن را داریم.