پایگاه خبری تحلیلی تیتربرتر

تقویم تاریخ

امروز: دوشنبه, ۰۸ آذر ۱۴۰۰ برابر با ۲۴ ربيع الآخر ۱۴۴۳ قمری و ۲۹ نوامبر ۲۰۲۱ میلادی
شنبه, ۰۱ آبان ۱۴۰۰ ۱۲:۴۱
۲
۰
نسخه چاپی

تصمیم رئیسی برای بنزین یارانه‌ای و آزاد چیست؟

تصمیم رئیسی برای بنزین یارانه‌ای و آزاد چیست؟
ایران با جمعیتی ۸۴ میلیون نفری روزانه ۸۵ میلیون لیتر بنزین مصرف می‌کند. این در حالی است که مصرف بنزین در چین با جمعیتی ۱.۵ میلیارد نفری روزانه ۴۵۰ میلیون لیتر برآورد می‌شود که نشان می‌دهد سرانه مصرف بنزین در ایران سه برابر پر جمعیت‌ترین کشور جهان است.

به گزارش تیتربرتر؛ تا آنجایی که حافظه یاری می‌کند آنچه هیچ‌وقت دست از سر کشور برنداشته «شایعه و تکذیب» است؛ این شایعه طیف وسیعی از افزایش میزان یارانه‌ها، کاهش قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی تا افزایش نرخ بنزین را در بر می‌گیرد. با وجود اینکه تقریبا در هیچ کدام از موارد تقریبا باور عمومی برای افزایش میزان یارانه‌ها یا کاهش قیمت مواد غذایی وجود نداشت، اما هر زمان که شایعه پیرامون افزایش قیمت بنزین در رسانه‌ها دست به دست می‌شد، نگرانی‌ها در خصوص افزایش بی‌سر و صدا و یک‌شبه آن مانند آنچه در سال 98 رخ داد، تشدید می‌شد.

جزئیات واریز سهمیه بنزین از 30 مهر

سخنگوی شرکت ملی پخش فراورده‌های نفتی گفت: سهمیه بنزین آبان ماه ساعت ۲۴ امشب بدون تغییر نسبت به ماه‌های گذشته در کارت‌های سوخت دارندگان خودروهای شخصی و موتورسیکلت واریز می‌شود.

فاطمه کاهی با بیان اینکه این ماه نیز همچون ماه‌های گذشته ۶۰ لیتر سهمیه بنزین به کارت هوشمند سوخت خودروهای شخصی و ۲۵ لیتر بنزین به کارت سوخت موتورسیکلت‌ها با قیمت ۱۵۰۰ تومان واریز می‌شود، اظهار کرد: سهمیه سوخت خودروهای عمومی و خدماتی نیز مطابق جدول سهمیه طرح مدیریت مصرف سوخت واریز خواهد شد.

وی افزود: با توجه به مدت ۹ ماهه تعیین‌شده برای ذخیره‌سازی سهمیه سوخت خودروها، سهمیه واریزی سوخت خودروهای شخصی که سقف ۹ ماهه آنها تکمیل شده باشد و به سقف ۵۴۰ لیتر ذخیره رسیده باشد، اضافه نخواهد شد، بنابراین مالک هر خودرو تنها می‌تواند سهمیه ۹ ماه گذشته را (۵۴۰ لیتر برای خودروهای سواری و ۲۲۵ لیتر برای موتورسیکلت‌ها) در کارت سوخت شخصی خود ذخیره کند.

سخنگوی شرکت پخش فراورده‌های نفتی با تاکید بر اینکه این مدت ۹ ماه کاهش نیافته است گفت: هموطنان همچنان می‌توانند تا سقف ۹ ماه سهمیه واریزی خود را در کارت سوختشان ذخیره و مصرف کنند.

سهمیه‌بندی بنزین از ساعت صفر روز جمعه، ۲۴ آبان‌ماه سال ۱۳۹۸ براساس مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران سه قوه، برای همه وسایل نقلیه بنزین‌۱۵۰۰ تومان و هر لیتر بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان و بنزین سوپر نیز ۳۵۰۰ تومان قیمت‌گذاری شد.

نرخ بنزین واقعی چقدر است؟

نرخ بنزین واقعی چقدر است؟
نرخ بنزین واقعی چقدر است؟

 

تجربه نشان داده هر خبری که برای مدت زیادی در سطح وسیعی پخش شده و بارها با تکذیب مسوولان روبه‌رو می‌شود، پس از مدتی رنگ واقعیت به خود می‌گیرد. البته که در خصوص قیمت بنزین ‌باید با احتیاط بیشتری در مورد آن اظهارنظر کرد، چراکه شرایط اقتصاد ایران در سال جاری و سال 1401 قطعا تفاوت‌های زیادی با سال 98 دارد؛ تورم به قله تورمی نزدیک شده و نقدینگی نیز پیش از رسیدن سال به نیمه به حدود 4 هزار هزار میلیارد تومان رسیده است.

شیوع کرونا نیز به نااطمینانی اقتصاد ایران دامن زده است. بنابراین به نظر نمی‌رسد تصمیم در خصوص افزایش قیمت بنزین به این راحتی باشد. چندی پیش نیز فاطمه کاهی، سخنگوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران خبرهای منتشره در خصوص افزایش قیمت بنزین به ۱۴ هزار تومان را تکذیب کرد. کاهی در پاسخ به این پرسش که آیا احتمال حذف یارانه بنزین در بودجه ۱۴۰۱ و واقعی‌سازی قیمت‌ها وجود دارد، گفت که «هرگونه تصمیم‌گیری در این زمینه برعهده دولت بوده و مجلس هم تصویب آن را بر عهده دارد. شرکت پخش تنها مجری مصوبه‌های دولت است.» البته که برخی کارشناسان بر این باورند به دلیل مشکلات شدید اقتصاد ایران در سال جاری و ادامه‌دار شدن آن برای سال آتی، ‌احتمال افزایش قیمت حامل‌های انر‍ژی در سال آتی کم است. اما بدین معنا نیست که به صورت کلی از لیست حذف شده باشد. 

در یک‌سال اخیر نیز شایعاتی از این دست کم نبود؛ اگرچه که در زمان وزارت بی‍ژن زنگنه در وزارت نفت این شایعات بارها و قویا از سوی او یا شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی تکذیب می‌شد؛ اما به نظر می‌رسد به دلیل مشکلات نشات گرفته از تحریم و «کسری بودجه تامین نشدنی» این شایعه به زودی رنگ واقعیت به خود بگیرد.

بر اساس دو سناریو اگر در سال آتی نرخ بنزین سهمیه‌ای و آزاد به ترتیب به 3 هزار تومان و 7 هزار تومان باشد؛ با فرض اینکه در سال 1401 به رقم سال 98 که هنوز کرونا در کشور شیوع پیدا نکرده بود، 89 میلیون لیتر در روز باشد و از سویی از این تعداد یک‌سوم آنکه حدود 30 میلیون لیتر می‌شود به صورت سهمیه‌ای و باقی نیز به صورت آزاد مصرف شوند، درآمد دولت از این افزایش بنزین در روز 510 میلیارد تومان و در یک سال حدود 186.15 هزار میلیارد تومان می‌شود.

اگر قرار باشد یک‌سوم این عدد به صورت یارانه معیشتی به افراد پرداخت شود، سهم هر ایرانی از آن حدود 740 هزار تومان در سال و حدود 61.5 هزار تومان در ماه خواهد بود. اگرچه اضافه شدن حدود 125 هزار میلیارد تومان به منابع دولت، ‌مبلغ قابل توجهی در شرایط فعلی است. اما آیا تبعات اجتماعی، هزینه‌های اقتصادی و گستردگی فقر مانند آنچه پس از آبان 98 رخ داد، می‌تواند کفه ترازو را به سمت اجرایی شدن این سیاست  سنگین  کند؟

آنچه دیگران می خوانند:

تکلیف قیمت بنزین آزاد با یارانه ای چه می شود؟

پیش از اینکه بودجه 1400 توسط دولت روحانی به مجلس تقدیم شود، گمانه‌زنی‌ها پیرامون افزایش قیمت بنزین به عنوان یکی از راهکارهای جبران پوشش کسری بودجه تقویت شد. اگرچه که شایعات افزایش قیمت بنزین در دولت روحانی بارها و بارها تکذیب شده بود اما به نظر می‌رسید این تکذیب به دلیل نگرانی‌ها در خصوص تکرار وقایع سال 98 بوده باشد.

برخی کارشناسان بر این باور بودند که دولت جدید به دلیل حجم بالای کسری بودجه و نداشتن منابع پایداری برای پوشش آن، ممکن است دست به واقعی‌سازی قیمت حامل‌های انر‍ژی بزند. در شهریور ماه سال جاری رحیم زارع، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفته بود که بنایی برای افزایش قیمت حامل‌های انرژی یعنی بنزین و گازوییل در بودجه سال آینده وجود ندارد.

البته که او در بخشی از سخنان خود به این موضوع نیز اشاره کرد که هر تصمیمی در خصوص نرخ ارز و یارانه‌های پنهان و آشکار و اصلاح ساختار بودجه در نهایت بر عهده دولت است که تا ۱۵ آذرماه که موعد ارایه لایحه بودجه سال آینده به مجلس است، مشخص می‌شود. بر اساس آنچه زارع گفته «بنزین و حامل‌های انرژی وزن بالایی در سبد مصرفی خانوار دارند، چون اساسا اقتصاد ما به دلار و بنزین ربط داشته و افزایش قیمت بنزین اثر تورمی بالایی خواهد داشت.» با وجود اینکه بنزین وزن بالایی در سبد مصرفی خانوارها دارد، اما به نظر می‌رسد دولت ‌باید بین افزایش بار تورمی و نارضایتی‌های اجتماعی در شرایطی که مذاکرات پیرامون احیای برجام نیز هنوز شروع نشده و پوشش کسری بودجه از طریق سایر منابع درآمد و به خصوص انتشار اوراق بدهی و پولی شدن آن، یکی را انتخاب کند. به نظر می‌رسد انتخاب بین یکی از راه‌ها، در واقع انتخاب بین افزایش فشار تورم در یک لحظه یا پخش شدن آن طی یک‌سال یا چند سال است. 

فشار کسری  بودجه 

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان «بررسی عملکرد چهار و نیم ماهه بودجه 1400 و یپش‌بینی کسری بودجه غیر قابل تامین تا پایان سال» نوشت که «طبق برآورد کارشناسی کسری غیرقابل تامین تا انتهای سال 1400 ناشی از عدم تحقق منابع حدود 300 هزار میلیارد تومان خواهد بود که برای رفع آن نیاز به کاهش مخارج یا استفاده از منابع جدید است.» با وجود اینکه این مرکز اعلام کرد که برای پوشش این میزان کسری ‌باید از منابع جدید استفاده کرد، اما در بخش دیگری از گزارش خود می‌افزاید که درآمدهای گمرک و مالیاتی نیز نتوانسته به صورت 100 درصدی تا میانه مرداد محقق شود. قسمت دیگر و نگران‌کننده نیز تحقق درآمدهای نفتی است؛ بر اساس آن «تنها سه درصد از منابع حاصل از نفت و فرآورده‌های نفتی قانون بودجه سال 1400و تنها 15 درصد مصوب چهارونیم ماهه منبع مذکور در 139روز ابتدای سال محقق شده که نشان‌دهنده بیش برآورد تحقق این منبع در قانون بودجه سال 1400 است.»

سهم هر ایرانی از افزایش قیمت بنزین؟ 

بر اساس یک سناریو اگر قیمت هر لیتر بنزین سهمیه‌ای به 3 هزار تومان و بنزین آزاد نیز به 7 هزار تومان برسد و اگر فرض شود میزان مصرف در سال آتی به سال 98 و پیش از کرونا که روزی 89 میلیون لیتر بود، بازگردد در این صورت 30 میلیون لیتر بنزین به صورت سهمیه‌ای و مابقی نیز به صورت آزاد مصرف می‌شود. در این سناریو روزانه 510 میلیارد تومان و سالانه 186.15هزار میلیارد تومان به صورت متوسط برای دولت درآمدزایی می‌شود. در سناریو دوم اگر نرخ هر لیتر بنزین آزاد به 14 هزار تومان و سهمیه‌ای نیز به 7 هزار تومان برسد در این صورت درآمد روزانه از طریق فروش بنزین حدود هزار و 50 میلیارد تومان در روز و در سال 383.25 هزار میلیارد تومان خواهد بود.

سهم هر ایرانی در صورتی که یک‌سوم منابع حاصل از افزایش نرخ بنزین به افراد پرداخت شود در سناریو اول ماهانه حدود صد هزار تومان و در سناریو دوم نیز 127 هزار تومان خواهد بود. پس از گران شدن بنزین در سال 98 دولت روحانی اعلام کرد که تمام منابع حاصل از این افزایش قیمت را به مردم بازمی‌گرداند. مشخص نیست که در دولت فعلی نیز همین اتفاق بیفتد. به ویژه آنکه دولت آقای رییسی با کسری بودجه شدیدی روبه‌رو است و شاید تامین این کسری در اولویت باشد. با این حال، رییس‌جمهور به تازگی در گفت‌وگوی تلویزیونی خود عنوان کرد که دولت بدون اطلاع قبلی دست به افزایش قیمت یا تصمیمات شوک‌آور نمی‌زند. 

آنچه دیگران می خوانند:

گزارش از علی اکبر رضایی



+ 2
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه محفوظ و متعلق به سایت تیتربرتر می باشد .
هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع است.

طراحی سایت خبری