پایگاه خبری تحلیلی تیتربرتر

تقویم تاریخ

امروز: یکشنبه, ۲۹ دی ۱۳۹۸ برابر با ۲۴ جمادى الأول ۱۴۴۱ قمری و ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰ میلادی
چهارشنبه, ۲۵ دی ۱۳۹۸ ۱۵:۰۵
۲
۰
نسخه چاپی
چالش جدی برنامه ریزی تحصیلی

هشدار فاجعه در ساختار نظام آموزشی

چالش جدی برنامه ریزی تحصیلی
آمار فاجعه بار ترک تحصیل در بین دانش آموزان گواه خوبی نیست و خیلی از این افراد بدون مهارت موزی وارد جامعه می شوند که بمب ساعتی می باشد!

به گزارش پایگاه خبری تیتربرتر؛ به نقل از سازمان بین‌المللی کار (ILO) امروزه هر کشوری برای رسیدن به رفاه و توسعه همه‌جانبه ناگزیر به پیش‌بینی نیاز‌ها و امکانات خود در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت و سپس طراحی و اجرای برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی در جهت تامین آن نیازهاست.

در این راستا، جمعیت، ساختار و پویایی آن محور و مرکز برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و اجتماعی محسوب می‌شود. تحولات جمعیتی تقریبا همه جوانب زندگی و دنیای پیرامون ما را تحت‌تاثیر قرار داده و اثرات متعددی بر خرده‌نظام‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و محیطی برجای می‌گذارد.

با ورود ایران به دهه ۷۰ شمسی، برنامه‌ریزی جمعیتی کشور بدون توجه به ساختار‌های سنی جمعیت، تغییرات و پیامد‌های آن از طریق سیاست‌های کنترلی تا حدودی جلوی پویایی حجم جمعیت را گرفت. کاهش سریع باروری منجر به تغییرات بنیادی در ساختار سنی جمعیت شد. در بستر این تغییرات، فازی از تحولات جمعیتی در ایران آغاز شده که «پنجره جمعیتی» نامیده می‌شود.

تسهیل ازدواج فقط روی کاغذ

پنجره جمعیتی، وضعیتی موقت در ساختار جمعیتی ایران است که در سال ۱۳۸۵ باز شده و برای حدود چهار دهه طول می‌کشد. در این دوران نسبت جمعیت در سنین فعالیت (کار) به حداکثر خود می‌رسد و نسبت‌های وابستگی سنی کاهش می‌یابد، در نتیجه فرصت طلایی و منحصربه‌فردی فراروی توسعه اقتصادی فراهم می‌شود.

البته این وضعیت به‌صورت اتوماتیک و خودبه‌خود عمل نمی‌کند و بهره‌برداری از آن، نیازمند بستر‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاستی و نهادی مناسب است. یکی از شاخص‌های اصلی که عدم توانایی در بهره‌گیری موثر از پنجره جمعیتی را نشان می‌دهد، شاخصی به‌نام NEET است.

واژه NEET که اولین‌بار در سال ۱۹۹۹ به‌طور رسمی در سطح سیاسی انگلیس مطرح شد، در کمتر از ۱۰ سال در بیشتر کشور‌های توسعه‌یافته و برخی کشور‌های در حال توسعه مطرح و به‌کار گرفته شد. این شاخص که مختصر واژگان «Not in Employment, Education or Training» بوده، روایتگر وضعیت جوانان در سن ۱۵ تا ۲۴ ساله‌ای است که نه در حال تحصیلند (ترک تحصیل کرده‌اند) نه مشغول مهارت‌آموزی و نه در جایی مشغول به‌کار هستند.

براساس مطالعات مختلف در کشور‌های جهان، این جوانان بیشتر در معرض بزهکاری، اعتیاد به مواد مخدر و ارتکاب اعمال مجرمانه بوده و بر همین اساس سیاستگذاران و برنامه‌ریزان در سطح دنیا بیشترین توجه را برای فراهم‌کردن امکان اشتغال و مهارت‌آموزی برای این‌دسته از جمعیت معطوف می‌دارند.

گزارش حاضر که وضعیت NEET در ایران را مورد بررسی و تحلیل می‌کند، نتایج قابل‌تاملی دارد. ازجمله اینکه نرخ NEET درحالی در کشور‌های توسعه‌یافته حدود ۲ تا ۱۰ درصد بوده که این میزان طی سال ۹۷ در ایران نزدیک به ۳۰ درصد (جمیعتی برابر ۳.۱ میلیون نفر جوان ۱۵ تا ۲۴ ساله) بوده است.

اینکه ۳۰ درصد از جوانان ۱۵ تا ۲۴ساله مشغول هیچ فعالیتی، هیچ مهارت‌آموزی و هیچ شغلی نیستند، خود علاوه‌بر اینکه از طریق نرخ سر باری و نرخ وابستگی می‌تواند فشار سنگینی را بر خانوار‌ها تحمیل کرده، زمینه بزهکاری و آسیب‌های اجتماعی را نیز فراهم سازد، در مرتبه بعدی در سطح ملی نیز می‌تواند به‌عنوان یک تهدید امنیتی محسوب شود.

برای مثال اگر نگاهی به سن افراد شرکت‌کننده در تجمعات دی‌ماه ۹۶ و همچنین آبان ۹۸ داشته باشیم، ترکیب سنی به‌نفع جوانانی است که در سن NEET‌ها (سن ۱۵ تا ۲۴ سال) قرار دارند. از نتایج دیگر این گزارش، مطابقت نرخ بالای NEET‌ها با الگوی جغرافیایی پراکنش اعتراضات معیشتی در دو دوره دی‌ماه ۹۶ و آبان‌ماه ۹۸ است، به‌طوری که استان‌های گلستان، هرمزگان، کرمانشاه، لرستان، آذربایجان‌غربی، خوزستان، کردستان، همدان، بوشهر و خراسان‌رضوی در حالی ازجمله استان‌های دارای بالاترین نرخ NEET‌ها هستند که در دو مقطع تاریخی دی‌ماه ۹۶ و آبان‌ماه سال جاری شاهد اعتراضات و تجمعات خیابانی بوده‌اند و مهمتر از آن، این اعتراضات با شیطنت عوامل خارجی با رفتار‌های هیجانی معترضان، تبدیل به یک تهدید امنیتی برای کشور شد. بر این اساس در کنار همه مولفه‌ها، ضروری است عوامل زمینه‌ساز اقتصادی- اجتماعی NEET شدگی در تحلیل‌های مربوط به اعتراضات معیشتی به عنوان مولفه محوری مورد توجه، برنامه‌ریزی و سیاستگذاری قرار بگیرد.

ایران بعد از آفریقایی‌ها، بالاترین NEET را دارد

بررسی داده‌های آماری سازمان بین‌المللی کار (ILO) در این زمینه نشان می‌دهد بالاترین نرخ شاخص NEET جوانان در سطح جهان مربوط به کشور ترینیدادوتوباگو در آمریکای‌جنوبی است، به‌طوری که نرخ NEET جوانان این کشور در سال ۲۰۱۸ حدود ۵۲ درصد بوده است. پس از این کشور، زیمبابوه با نرخ ۴۸ درصدی در رتبه دوم، یمن با نرخ ۴۵ درصدی رتبه سوم، زامبیا با نرخ ۴۴ درصدی در رتبه چهارم و تاجیکستان با نرخ ۴۲ درصدی در رتبه پنجم قرار دارند.

رتبه ششم مربوط به کشور افغانستان، رتبه هفتم مربوط به عراقی‌ها، رتبه هشتم مربوط به کشور موریتانی، رتبه نهم مربوط به ارمنستان و رتبه دهم مربوط به کشور سنگال است. در رتبه دهم به بعد نیز برتری عددی عمدتا با کشور‌های آفریقایی است، اما در رتبه ۲۷ جهان، کشورمان ایران قرار دارد که طبق داده‌های آماری وزارت کار و همچنین داده‌های سازمان بین‌المللی کار (ILO)، ۲۹.۷ درصد از جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله ایران طی سال ۹۷ در ردیف NEET‌ها یا جوانانی که نه مشغول کار، نه مشغول مهارت‌آموزی و نه مشغول تحصیلند، قرار دارند. به‌عبارت دیگر از جمعیت ۱۰ میلیون و ۴۶۷ هزار نفری جوانان در سن ۱۵ تا ۲۴ ساله ایران طی سال ۱۳۹۷، بیش از۳.۱ میلیون نفردر ردیف NEET‌ها بوده‌اند.

نرخ نزدیک به ۳۰ درصدی (دقیقا ۲۹.۷ درصد) NEET‌ها در ایران در حالی است که طی سال ۲۰۱۸ این میزان در کشور قطر حدود ۲ درصد، در ژاپن حدود ۳ درصد، در هلند حدود ۴ درصد، در کشور‌های نروژ و لوکزامبورگ حدود ۵ درصد، در کشور‌های سوئد، آلمان و سوئیس حدود ۶ درصد، در کشور‌های دانمارک و اتریش حدود ۷ درصد، در کشور‌های فنلاند، بلژیک و استرالیا حدود ۹ درصد و در اتحادیه اروپا حدود ۱۰ درصد است. در کنار ایران، کشورهایی، چون پاکستان، مصر، تونس، ترکیه و لبنان هم ازجمله کشور‌هایی هستند که دارای نرخ بالای NEET‌ها هستند.

اگرچه در این گزارش تحولات کشور‌های مذکور مورد بحث و بررسی قرار نگرفته، اما تحولات کلی این کشور‌ها نشان می‌دهد در کشور‌هایی که با نرخ بالای NEET هامواجه هستند، این جمعیت ظرفیت بالایی در مخاطرات اجتماعی به‌ویژه برای اعمال تحریکات عوامل خارجی دارند. نمونه اخیر این موضوع، تحولات خیابانی فعلی کشور عراق (با نرخ ۴۱ درصدی NEET ها) است که جوانان به‌صورت هیجانی در تخریب زیرساخت‌ها از هیچ اقدامی فروگذار نیستند.

در ۹ استان نرخ NEET بالای ۴۰ درصد است

در کنار رتبه بالای شاخص NEET ایران در سطح جهان، در داخل کشور نیز بین استان‌های کشور، برخی استان‌ها در وضعیت بسیار نامطلوبی قرار دارند، به‌طوری که طبق داده‌های آماری سرشماری سال ۱۳۹۵ (آخرین آمار استان‌ها)، استان سیستان‌وبلوچستان با نرخ NEET حدود ۴۸.۲ درصدی در رتبه اول کشور، گلستان با نرخ ۴۴ درصدی در رتبه دوم، هرمزگان با نرخ ۴۳.۸ درصدی در رتبه سوم، کرمانشاه با نرخ ۴۲.۸ درصدی در رتبه چهارم، لرستان با نرخ ۴۲.۱ درصدی در رتبه پنجم، آذربایجان‌غربی با نرخ ۴۱.۷ درصدی در رتبه ششم، خوزستان با نرخ ۴۱.۲ درصدی در رتبه هفتم، کردستان با نرخ ۴۱ درصدی در رتبه هشتم، همدان با نرخ ۴۰.۱ درصدی در رتبه نهم و اردبیل با نرخ ۳۹.۶ درصدی در رتبه دهم قرار دارند.

خراسان‌شمالی، چهارمحال‌وبختیاری، زنجان، بوشهر و خراسان‌رضوی دیگر استان‌هایی هستند که دارای نرخ بالای NEET هستند. همچنین در کنار استان‌های مذکور که بالاترین نرخ NEET‌ها را دارند، استان‌های سمنان با نرخ ۲۲.۶ درصدی، یزد با نرخ ۲۵.۱ درصدی، اصفهان با نرخ ۲۵ درصدی و تهران با نرخ ۲۸.۱ درصدی کمترین نرخ NEET‌ها را داشته‌اند.

در ۵۰ شهرستان نرخ بیکاری بیش از ۱۷ درصد است

یکی از مشکلات پژوهش‌های اقتصادی- اجتماعی در کشورمان، کمبود یا نبود آمار‌های مفصل در برخی حوزه‌ها ازجمله حوزه اشتغال و کار است. بر همین اساس، اغلب آمار‌های ارائه‌شده از سوی مراکز آماری همچون مرکز آمار ایران، مربوط به نرخ‌های میانگین استان‌های کشور است.

این در حالی است که در سطح جهان توجه ویژه‌ای به آمار‌های مفصل از نواحی (معادل شهرستان در استان‌های ایران) شده که می‌تواند تصویر بهتری از وضعیت اشتغال و بیکاری و همچنین موضوع NEET‌ها را برای سیاستگذاری نشان دهد.

برای مثال در آخرین سرشماری رسمی کشور (سرشماری سال ۹۵) نرخ بیکاری کل کشور در حالی حدود ۱۲.۴ درصد بوده که براساس همین سرشماری، نرخ بیکاری در ۵۰ شهرستان کشور که عمدتا در استان‌های کرمانشاه، چهارمحال‌وبختیاری، کردستان، خوزستان، بوشهر، آذربایجان‌غربی و گلستان قرار دارند، بیش از ۱۷ درصد بوده است.

اسلام‌آباد غرب با نرخ بیکاری ۳۸.۶ درصدی، ثلاث‌باباجانی با نرخ ۳۶.۲ درصدی، جوانرود با نرخ ۳۲.۶ درصدی، روانسر با نرخ ۳۱.۵ درصدی، فارسان و هریسن با نرخ ۲۹.۷ درصدی، مریوان با نرخ ۲۸.۷ درصدی، پاوه با نرخ ۲۸.۲ درصدی، کوهرنگ با نرخ ۲۷.۲ درصدی و گیلانغرب با نرخ ۲۵.۸ درصدی ازجمله ۱۰ شهرستان اول این لیست هستند.

حال از آنجاکه شاخص NEET نیز از لیست جمعیت بیکار استخراج می‌شود، اگر آماری از نرخ NEET‌ها در سطح خرد یعنی شهرستان‌های واقع در هر استان ارائه شود، قطعا نرخ NEET در این ۵۰ شهرستانی که در جدول ذکرشده، نرخ بالایی خواهد بود.

به‌عبارت دیگر، بسیاری از افرادی که امروز در لیست جمعیت NEET‌ها قرار دارند، قبل از آنکه به‌دلیل ویژگی‌های فردی و خانوادگی وارد لیست NEET‌ها شوند، در نتیجه سیاستگذاری‌های غلطی، چون کمبود فرصت‌های شغلی، عدم تطابق آموزش‌ها با بازار کار، ساختار ضدتولیدی مجموعه اقتصاد ایران، آموزش‌وپروش ناکارآمد و... در این لیست قرار گرفته‌اند.

توسعه اشتغال‌پذیری و مهارت آموزی دانشجویان سیاست وزارت علوم است

مهارت‌آموزی و توسعه اشتغال‌پذیری دانشجویان سیاست جدید وزارتخانه علوم، تحقیقات و فناوری است.

«عبدالرضا باقری» امروز (25 دی) در حاشیه افتتاح طرح های عمرانی دانشگاه بیرجند در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در حال حاضر 700 عضو هیات علمی در مراکز علمی و دانشگاهی خراسان جنوبی مشغول به فعالیت هستند که امیدواریم در خدمت توسعه صنعت استان نیز قرار گیرد.

قائم مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه افزایش مهارت‌آموزی دانشجویان و توسعه اشتغال‌پذیری آنان در بخش آموزش رویکرد جدید این وزارتخانه است، گفت: این برنامه در اکثر دانشگاه ها در حال اجرا است.

باقری با تاکید بر اینکه خراسان جنوبی از سطح پوشش آموزش عالی خوبی برخوردار است، افزود: بیان داشت: در حال حاضر 35 هزار دانشجو در مراکز آموزش عالی این استان مشغول تحصیل هستند .

وی ادامه داد: دانشگاه‌ها در سال‌های اخیر حرکت‌های بزرگی را برای رفع مشکلات صنعت و بخش‌های اجرایی انجام داده اند و این رویکرد جدید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است.

قائم مقام وزیر علوم، تحقیقات و فناوری به همکاری‌های گسترده بین دانشگاه‌های کشور و حوزه صنعت به ویژه صنایع دفاعی اشاره کرد و بیان داشت: بهره برداری از پروژه‌هایی در حوزه دفاعی حاصل همکاری بین دانشگاه‌ها و مراکز دفاعی و نظامی است.

باقری با تاکید بر اینکه دانشگاه بیرجند یکی از دانشگاه‌ها فعال در خراسان جنوبی است، افزود: آزمایشگاه مرجع این دانشگاه مقدمه‌ای برای فعال شدن توسعه همکاری با نیازهای استان است.



+ 2
مخالفم - 2
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه محفوظ و متعلق به سایت تیتربرتر می باشد .
هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع است.

طراحی سایت خبری