پایگاه خبری تحلیلی تیتربرتر

تقویم تاریخ

امروز: جمعه, ۰۱ آذر ۱۳۹۸ برابر با ۲۵ ربيع الأول ۱۴۴۱ قمری و ۲۲ نوامبر ۲۰۱۹ میلادی
یکشنبه, ۲۸ مهر ۱۳۹۸ ۱۳:۵۲
۱
۰
نسخه چاپی

قیمت بنزین در ایران، نسبت به کشورهای دیگر

قیمت بنزین در ایران، نسبت به کشورهای دیگر
در ایران نسبت به سایر کشورهای دیگر قیمت بنزین ارزان است که خود این دلیل قاچاق بنزین از طرف قاچاقچیان است ،اما واقعا قیمت بنزین ایران نسبت به کشور های دیگر ارزان تر است؟ ما در این مقاله به قیمت بنزین در ایران و سایر کشورهای دیگر می پردازیم.
به گزارشتيتربرتر؛

در سالهای اخیر زمزمه گرانی بنزین وجود دارد و با توجه به اینکه کشور ایران در مجموع منابع هیدروکربوری نفت و گاز رتبه اول را در جهان دارد بر همین اساس فرآورده‌های نفتی در این کشور با قیمت‌هایی پایین‌تر از میانگین جهانی به فروش می‌رسد.

معرفی

بنزین برشی از نفت است که بین ۷۰ تا ۱۷۵ درجه سانتی‌گراد تقطیر می‌شود و محتوی هیدروکربنهای C5 تا C11یا C12 می‌باشد. بنزین طبیعی که حدود ۱۵درصد از نفت خام را تشکیل می‌دهد، در موتورهای احتراقی بکار می‌رود. بنزین معمولی مجموعه‌ای از هیدروکربنهایی مانند پارافینها (آلکان‌ها)، نفتن ها(سیکلوآلکان‌ها) و اولفینها(آلکن‌ها) است؛ ولی می‌شود اکتانها (C8H18) را به عنوان یکی از ترکیبات مشخص در بنزین دانست.

تعیین قیمت بنزین

در این میان بنزین به عنوان استراتژیک‌ترین فرآورده نفتی در جهان نقش پر رنگ‌تری دارد و همواره در جایگاه متهمی نشسته که به دلیل پایین بودن قیمت، ‌ثروت کشور را با بد مصرفی و همچنین ایجاد جذابیت برای قاچاق به باد می‌دهد.

مطالب مرتبط: چگونه فقر را ریشه کن کنیم

از همین رو همواره صحبت از واقعی‌شدن قیمت بنزین مطرح می‌شود و حتی یکی از اهداف اصلی طرح تحول اقتصادی نیز افزایش قیمت حامل‌های انرژی برای اصلاح مصرف بود. با این حال برخی کارشناسان اقتصادی بر این باورند که بنزین در ایران با در نظر گرفتن درآمد سرانه چندان هم ارزان نیست بنابراین افزایش قیمت بنزین تنها فشار مضاعفی بر اقشار ضعیف وارد می‌کند.

با توجه به این ادعا قیمت بنزین و درآمد سرانه ایران با کشورهای همسایه را مقایسه کرده‌ایم.

اکنون با در نظر گرفتن دلار ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومانی در بازار ایران،‌ هر لیتر بنزین معادل ۹ سنت به فروش می‌رسد. هر ایرانی نیز به طور میانگین سالانه ۵ هزار و ۴۷۰ دلار درآمد دارد. این اعداد نشان می‌دهد، هزار لیتر بنزین در ایران معادل ۱.۶ درصد از میانگین درآمدی هر فرد است.

قیمت بنزین در کشورهای حوزه خلیج فارس

این ارقام در کشورهای جنوبی خلیج فارس کاملا متفاوت است. در این کشورها اگرچه قیمت بنزین گران‌تر از ایران است اما آمار درآمد سرانه تا گاهی چند برابر ایران است.

به طور مثال بنزین در عربستان ۱۳ سنت در هر لیتر قیمت‌گذاری می‌شود با این حال آمارهای بانک جهانی نشان می‌دهد این کشور درآمد سرانه‌ای معادل ۲۱ هزار و ۵۴۰ دلار در سال دارد و با یک محاسبه ساده نشان می‌دهد که هزار لیتر بنزین در عربستان تنها سهمی 6 دهم درصدی از درآمد را به خود اختصاص می‌دهد.

این اعداد در ثروتمندترین کشور منطقه یعنی قطر نیز قابل توجه است. به صورت میانگین هر قطری سالانه ۶۱ هزار و ۱۹۰ دلار درآمد دارد که به معنای درآمدی ۴۵ میلیون تومانی در ماه است. در این کشور اگرچه بنزین به قیمت ۵۱ سنت در هر لیتر به فروش می‌رسد اما قیمت هزار لیتر بنزین معادل هشت دهم درصد از درآمد هر فرد قطری است.

در کویت نیز این نسبت پایین‌تر از ایران است. در کویت با بنزین ۳۸ سنتی در هر لیتر و درآمد سرانه ۳۳هزار و ۶۹۰ دلاری در سال،‌ هر فرد برای خرید هزار لیتر بنزین باید حدود ۱.۱ درصد از درآمد خود را بپردازد.

اما به جز این سه کشور در سایر کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس نسبت قیمت بنزین با درآمد سرانه یا با ایران مساوی بوده و یا ارقامی بالاتر را نشان می‌دهد.

در امارات نیز خرید هزار لیتر بنزین مانند ایران ۱.۶ درصد از درآمد میانگین هر  فرد به خود اختصاص می‌دهد. اماراتی‌ها هر با درآمد میانگین سرانه  ۴۱ هزار دلار در سال،‌ هر لیتر بنزین را ۶۶ سنت می‌خرند.

بحرینی‌ها اما باید درصد بالاتری از درآمد خود را برای خرید هزار لیتر بنزین بپردازند. با در نظر گرفتن ۲۱ هزار و ۸۹۰ دلار به عنوان میانگین درآمد سرانه بحرینی‌ها و قیمت ۴۲ سنت برای هر لیتر بنزین،‌ خرید هزار لیتر بنزین معادل ۱.۹ درصد از میانگین درآمد در این کشور است.

شرایط عمان البته متفاوت‌تر است و هزار لیتر بنزین معادل ۴.۲ درصد از میانگین درآمد سرانه را به خود اختصاص داده است. هر عمانی به صورت میانگین ۱۵ هزار و ۱۱۰ دلار در سال درآمد دارد و برای خرید هر لیتر بنزین ۶۴ سنت می‌پردازد.

فارغ از کشورهای نفت‌خیز حاشیه جنوبی خلیج فارس که معمولا به دلیل جمعیت پایین و درآمدهای نفتی بالا درآمد سرانه بیشتری دارند، ‌وضعیت مقایسه قیمت بنزین با درآمدهای سرانه بسیار متفاوت است.

قیمت بنزین در سایر کشورها

به طور مثال عراق که به عنوان کشوری نفت‌خیز شناخته شده و جایگاه دوم را در اوپک دارد،‌ با میانگین درآمد سرانه‌ای معادل ۵ هزار و ۳۰ سنت، ‌هر لیتر بنزین را به قیمت ۶۳ سنت به فروش می‌رساند. با توجه به این ارقام،‌ خرید هر هزار لیتر بنزین در عراق، ‌۱۲.۵ درصد از درآمد میانگین را به خودش اختصاص می‌دهد.

ترکیه نیز در حالی که از منابع نفتی بی‌بهره است هر لیتر بنزین را یک دلار و ۲۳ سنت قیمت‌گذاری می‌کند. هر فرد ترکیه‌ای به صورت میانگین سالانه ۱۰ هزار و ۳۸۰ دلار درآمد دارد و این به آن معناست که برای خرید هزار لیتر بنزین در این کشور باید معادل ۱۱.۸ درصد از درآمد را اختصاص داد.

اوضاع در همسایگان شرقی به مراتب بدتر است تا آنجا که هر فر افغانستانی با میانگین درآمد سرانه خود تنها می‌تواند ۷۳۳ لیتر بنزین بخرد زیرا قیمت هر لیتر بنزین در این کشور ۷۵ سنت است و این در حالی است که میانگین درآمد سرانه عدد ۵۵۰ دلار را نشان می‌دهد.

در پاکستان نیز با احتساب درآمد سرانه هزار و ۵۸۰ دلاری برای هر فرد و قیمت ۷۰ سنتی برای هر لیتر بنزین،‌ هزار لیتر از این فرآورده معادل ۴۴.۳ درصد از مجموع میانگین درآمد سرانه است.

با توجه به این اعداد مشخص می‌شود با وجود تمام موانع و مشکلاتی که بر سر راه قاچاق بنزین در کشور وجود دارد،‌ چرا همچنان قاچاقچیان به مسیر خود ادامه می‌دهند.

سود قاچاق هر لیتر بنزین با احتساب دلار ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومانی، ‌به ترکیه ۱۳ هزار و ۱۴۵ تومان،‌ به عراق ۶ هزار و ۲۴۵ تومان،‌ به پاکستان ۷ هزار و ۵۰ تومان و به افغانستان ۷ هزار و ۶۲۵ تومان است.

مطالب مرتبط: لیسانس های بیکار کشور چه تعدادند؟

از همین رو حسن روحانی، رئیس جمهوری در مورد احتمال افزایش قیمت حامل‌های انرژی و سوخت گفت: درباره مسائل سوخت و حامل‌های انرژی آنچه امروز با آن روبه‌رو هستیم مسیری عادلانه و مناسب نیست و نیازمند فکر است که البته در حال فکر درباره این موضوع هستیم و به دنبال گرانی ناگهانی بنزین نیستیم و در صورت این اتفاق نیز همه درآمد حاصل از فروش سوخت باید به مردم برگردد.

قیمت بنزین ایران ارزان است؟

به نظر کارشناسان اگر به جدول قیمت بنزین به تفکیک کشورهای جهان مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم که پس از ونزوئلا که قیمت بنزین در آن صفر است (رایگان است)، ایران قرار دارد که با احتساب دلار ۱۳ هزار تومان، هر لیتر بنزین حدود هفت سنت فروخته می‌شود.

اما ارزانی بنزین در ایران نادرست است برای نشان دادن آن کافی است این پرسش را مطرح کنیم که بنزین در ایران برای چه کسی ارزان است؟ برای شهروند ایرانی یا برای شهروند غیرایرانی؟ برای مصرف کننده آمریکایی که بنزین را ۷۹ سنت می‌خرد، بنزین هفت سنتی در ایران حتماً ارزان است. اما آیا می‌توان ادعا کرد برای مصرف‌کننده ایرانی نیز بنزین هفت سنتی، ارزان است؟

ارزانی و گرانی، یک امر نسبی و ناظر به قدرت خرید مصرف کننده است. لذا برای ارزیابی ارزانی یا گرانی بنزین در ایران نسبت به سایر کشورها، باید شیوه‌ای منطقی انتخاب کرد که در آن قدرت خرید مصرف‌کننده لحاظ شده باشد.

حداقل دستمزد برای هر ساعت کار در آمریکا، ۷.۲۵ دلار و قیمت بنزین لیتری ۷۹ سنت است. یعنی با یک ساعت کار در آمریکا می‌توان ۹ لیتر بنزین خریداری کرد. حداقل دستمزد برای هر ساعت کار در ایران، حدود ۱۰ هزار تومان است. یعنی با یک ساعت کار، می‌توان ۱۰ لیتر بنزین تهیه کرد. اگر قیمت بنزین به ۱,۱۰۰ تومان افزایش یابد، قیمت بنزین از نظر گرانی و ارزانی در ایران و آمریکا برابر خواهد بود.

شیوه محاسبه قیمت بنزین بر اساس دلار و سپس قضاوت درباره ارزانی و گرانی آن، مانند محاسبه ارزش پول یک کشور بر اساس تعداد صفرهای مقابل آن است در صورتی که ارزش پول تقریباً هیچ ارتباطی به تعداد صفرهای آن ندارد. برای لمس این واقعیت، شما یک صفر به صفرهای ریال ایران بیفزایید یا کم کنید، یک صفر هم به حقوق خود بیفزایید یا کم کنید. هیچ اتفاقی برای ارزش حقوق شما نمی‌افتد.

به هر حال نظرات متفاوتی وجود دارد اما امیدواریم شیوه ای درست برقرار شود که قیمت بنزین نسبت به دستمزد یک کارگر یا یک نفر کارمند با درآمد کم او همخوانی داشته باشد و مردم محروم تحت فشار قرار نگیرند.



+ 1
مخالفم - 0
نظرات : 0
منتشر نشده : 0

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید



کد امنیتی کد جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه محفوظ و متعلق به سایت تیتربرتر می باشد .
هرگونه کپی و نقل قول از مطالب سايت با ذكر منبع بلامانع است.

طراحی سایت خبری